Voetbalvandalisme en hooliganisme
Hooliganisme en voetbalvandalisme houden ons minder dan vroeger maar nog steeds structureel bezig. In het nieuws zien we hoe vandalen hun handen moeilijk thuis kunnen laten en supporters van rivaliserende voetbalclubs met elkaar op de vuist gaan. Maar wat zijn nou eigenlijk voetbalvandalisme en hooliganisme? En wat zijn tussen voetbalvandalisme en hooliganisme de verschillen?
Voetbalvandalisme
Voetbalvandalisme staat gelijk aan het verstoren van de openbare orde, veiligheid of het plegen van strafbare feiten in en rond het stadion voetbalstadion en op weg naar het stadion. De gedragingen kunnen zowel alleen als in een groep zijn.
Volgens het Centraal Informatie Voetbalvandalisme (CIV) is voetbalvandalisme: “Gedragingen van personen, alleen of in groepen, in relatie tot een in Nederland of in het buitenland gespeelde voetbalwedstrijd, waarbij tenminste één club uit het betaalde voetbal of het nationale elftal is betrokken, die te maken hebben met verstoring van de openbare orde/veiligheid en/of het plegen van strafbare feiten met betrekking tot die wedstrijd in en rond het stadion, dan wel gepleegd tijdens het gaan naar en van deze wedstrijd.” Een hele mond vol dus.
De uiting van ‘voetbalsupporters’ in de vorm voetbalvandalisme zijn wel degelijk ergens op gebaseerd, bijvoorbeeld een beslissing van de scheidsrechter of de uitslag van de wedstrijd. Voetbalvandalisme is daarom vrijwel altijd toevallig. Velen zijn het erover eens dit voetbalvandalisme een vervelend en zinloos verschijnsel is; zij pleiten ervoor dat het niets met clubliefde te maken heeft.
Bepaalde mensen denken dat spreekkoren ook tot voetbalvandalisme behoren. Dit is voor een deel waar, maar dus niet helemaal. Volgens de wet behoort het sinds 2005 tot hooliganisme en voetbalvandalisme. De meningen hierover zijn echter verdeeld. Met spreekkoren verniel je immers niets.
Hooliganisme
Hooliganisme is het gebruik van geweld rondom sportwedstrijden en dan met name voetbalwedstrijden. In tegenstelling tot voetbalvandalisme heeft hooliganisme een structurele aanpak: hooligans spreken rond de wedstrijd af om met elkaar te regelen. Als het tot een confrontatie komt, zijn er vaak zwaar gewelddadige rellen.
Een hooligan is iemand die rondom sportwedstrijden aan het rellen is of gebruik maakt van ander soort geweld. Vaak is het zo dat een hooligan met meerdere criminele activiteiten bezig is. Het gaat voor deze persoon nauwelijks om het voetbal. Hooligans zijn doorgaans geen onbekenden voor de politie.
Er zijn in principe twee groepen hooligans: de harde kern en de meelopers. De in harde kern zitten de echte leiders. Zij organiseren namelijk de confrontaties en staan vaak vooraan als het erop aan komt. De meelopers zijn vooral uit op actie, sensatie en het hebben van een groepsgevoel.
Tijdens een confrontatie tussen hooligans bestaan er wel degelijk ‘regels’, zo vinden de meeste hooligans. Zo zeggen zij dat wapens niet toegestaan zijn, dat je niet mag doorslaan of schoppen op een persoon als deze al overgegeven op de grond ligt en je moet stoppen met vechten als de politie komt. Ook laat men elkaar in de privésfeer met rust. Zo wordt er bijvoorbeeld geen bom geplaatst in een auto van een hooligan of een huis een hooligan aangevallen. Dit zou hooliganisme overigens flink laten toenemen.
Toch houden niet alle hooligans zich aan deze ‘regels’. Zo is het meerdere keren voorgekomen dat er een dode viel te betreuren als gevolg van hooliganisme.
‘Hooligan’ was de naam van een Ierse familie die aan het van de negentiende eeuw in Londen leefde. De familie was erg berucht vanwege haar misdaden. Hoewel de term ‘hooligan’ eerst werd gebruikt voor niksnutten en geweldenaars, werd deze later steeds meer voor gewelddadige eden van een harde kern genoemd. Sindsdien wordt de term nog steeds gebruikt voor deze groep mensen.
Verschillen tussen voetbalvandalisme en hooliganisme
Er zijn dus wel degelijk verschillen tussen voetbalvandalisme en hooliganisme. Zo is het grootste verschil dat voetbalvandalisme per toeval is en hooliganisme daarentegen structureel.
Een ander verschil is dat gewelddadigheden bij hooliganisme zwaarder zijn dan bij voetbalvandalisme. Daarnaast kan hooliganisme ook rondom andere sportwedstrijden dan voetbalwedstrijden voorkomen, terwijl voetbalvandalisme logischerwijs uitsluitend bij voetbal voorkomt.
Daarbij komt voetbalvandalisme voor rondom een wedstrijd. Hooliganisme daarentegen kan ook voorkomen op bijvoorbeeld een weiland, ver vanaf het stadion en op een dag dat de wedstrijd niet eens wordt gespeeld.
Zij die aan voetbalvandalisme doen, worden voetbalvandalen genoemd. Hooligans zijn zij die aan hooliganisme doen. Samen worden ze ook wel risicosupporters genoemd.